2025-11-07 19:06:48
Nội chiến Sudan: Hơn 150.000 người thiệt mạng, 13 triệu người di tản trong thảm họa nhân đạo thế kỷ 21
(NS) - Cuộc nội chiến Sudan kéo dài gần hai năm đã khiến hơn 150.000 người thiệt mạng và 13 triệu người phải di tản, đẩy quốc gia Đông Phi này vào thảm cảnh chưa từng có. Các tổ chức nhân đạo cảnh báo, đây là khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới năm 2025, vượt xa cả xung đột tại Gaza hay Ukraine về quy mô và mức độ tàn phá.
Ngòi nổ quyền lực và cuộc chiến đẫm máu
Cuộc xung đột bắt đầu từ tháng 4 năm 2023, giữa Quân đội Chính phủ Sudan (SAF) do Tướng Abdel Fattah al-Burhan lãnh đạo và Lực lượng Bán quân sự Rapid Support Forces (RSF) của Tướng Mohamed Hamdan Dagalo (Hemedti).
Nguyên nhân xuất phát từ mâu thuẫn trong việc chuyển giao quyền lực sang chính quyền dân sự sau khi nhà độc tài Omar al-Bashir bị lật đổ năm 2019. Ngày 15/4/2023, RSF nổ súng tấn công vào thủ đô Khartoum, châm ngòi cho cuộc nội chiến lan rộng khắp cả nước. Các khu vực Darfur, Kordofan, Blue Nile nhanh chóng biến thành chiến trường với hàng loạt vụ thảm sát dân thường, làng mạc bị thiêu rụi và hàng nghìn phụ nữ bị xâm hại. Các tổ chức nhân quyền như Amnesty International và Human Rights Watch lên án RSF cùng các nhóm vũ trang địa phương về tội ác chiến tranh và hành vi có dấu hiệu diệt chủng sắc tộc.
150.000 người chết – 13 triệu người di tản, Sudan chìm trong thảm họa nhân đạo
Theo nghiên cứu của London School of Hygiene & Tropical Medicine, chỉ riêng thủ đô Khartoum đã có hơn 61.000 người chết vì bạo lực, đói và bệnh tật trong 14 tháng đầu xung đột. Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Hoa Kỳ (CFR) ước tính con số thiệt mạng trên toàn quốc đã vượt 150.000 người, đưa Sudan trở thành điểm nóng chết chóc nhất châu Phi trong thập kỷ qua. Khủng hoảng nhân đạo đạt mức báo động:
- Hơn 11,5 triệu người phải rời bỏ nhà cửa trong nước (theo Tổ chức Di cư Quốc tế – IOM).
- Khoảng 1,5 triệu người tị nạn chạy sang Chad, Nam Sudan, Ai Cập và Ethiopia, nâng tổng số người di tản lên gần 13 triệu (theo UNHCR).
- Hơn 25 triệu người Sudan cần viện trợ nhân đạo khẩn cấp.
- Hàng trăm bệnh viện và trường học bị phá hủy; hệ thống y tế, nước sạch và lương thực gần như sụp đổ. Liên Hiệp Quốc nhận định, Sudan hiện là “cuộc khủng hoảng di cư và nhân đạo lớn nhất thế giới”, với quy mô vượt cả Syria và Yemen.
Bóng dáng quốc tế và tương lai mịt mù của Sudan
Theo AP và Le Monde, cuộc chiến Sudan ngày càng mang dáng dấp của một cuộc chiến ủy nhiệm khu vực. Một số quốc gia Trung Đông và châu Phi bị nghi ngờ hỗ trợ tài chính, vũ khí hoặc hậu cần cho hai phe, khiến tình hình leo thang không kiểm soát.
Các nỗ lực hòa đàm do Mỹ, Ả Rập Xê Út và Liên Hiệp Quốc bảo trợ đều thất bại. Nhiều báo cáo quốc tế ghi nhận các vụ thảm sát tập thể: tại El Fasher, hơn 300 dân thường bị giết trong hai ngày, hàng trăm thi thể bị chôn tập thể nhằm xóa dấu vết tội ác. Trong các trại tị nạn dọc biên giới Chad, người dân vẫn thì thầm hai chữ “hòa bình” – điều họ đã đánh mất giữa máu và tro tàn. Hai năm nội chiến đã khiến Sudan rơi vào vực thẳm. Những thành phố từng sôi động giờ chỉ còn là đống đổ nát. Hàng triệu người không biết ngày mai ở đâu, trong khi cộng đồng quốc tế vẫn mải theo đuổi những ưu tiên khác. Nếu không có một lộ trình hòa giải thực sự và truy cứu công lý quốc tế, Sudan sẽ tiếp tục chìm trong vòng xoáy bạo lực – và vết thương ấy sẽ mãi không thể khép lại.
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
